Học sinh tiểu học đã dùng AI: nên cấm hay hướng dẫn?

New York quyết định tạm ngưng cung cấp các công cụ AI tạo sinh trực tiếp cho học sinh từ chương trình 2-K đến lớp 8 trong năm học 2026–2027. Quyết định này ảnh hưởng gần 600.000 học sinh. Tin này đặt câu hỏi tương tự cho Việt Nam, nơi một số trẻ tiểu học đã biết sử dụng AI để làm sản phẩm học tập. Những quan sát tại cuộc thi học sinh

Vị trí của ý tưởng và vai trò của AI Tiến sĩ Nguyễn Thị Thu Huyền nhận xét: điểm xuất phát cho trẻ nhỏ nên là suy nghĩ và ý tưởng của chính các em. AI có thể xuất hiện sau đó để phát triển hoặc hiện thực hóa ý tưởng mà trẻ chưa thể tự làm về mặt kỹ thuật. Với trẻ nhỏ, người lớn phải cùng phân định phần việc: phần nào học sinh tự nghĩ, phần nào được phép nhờ công nghệ. Đánh giá nên dựa vào quá trình tổ chức, không chỉ sản phẩm cuối cùng.

Thạc sĩ Võ Kim Bảo nêu quan điểm: càng nhỏ tuổi càng cần giới hạn rõ khi dùng AI. Nếu AI làm thay các phần mà trẻ cần tự thực hiện, trẻ dễ hình thành thói quen lệ thuộc. Ở bậc THCS, học sinh đã dùng AI cho nhiều nhiệm vụ: giải bài tập, viết văn, làm slide. Có tình huống học sinh giao gần như toàn bộ yêu cầu cho AI, khiến giáo viên phải điều chỉnh cách ra bài. Thay đổi cách ra bài và kiểm soát sử dụng Một giải pháp thực tế là yêu cầu học sinh thực hiện phần sáng tạo trực tiếp trong lớp để giáo viên quan sát quá trình tư duy. Sau khi học sinh đã trình bày ý tưởng hoặc sáng tác bản nháp, giáo viên có thể cho phép sử dụng AI ở bước tiếp theo để hoàn thiện về hình thức hoặc kỹ thuật. Việc này giúp tách rõ vai trò của con người và công cụ.

Các ý kiến trong bài không đưa ra yêu cầu cấm tuyệt đối mà đề nghị hướng dẫn, giám sát và giới hạn theo độ tuổi. Với học sinh tiểu học, trách nhiệm lớn thuộc về giáo viên và phụ huynh: giúp trẻ phát triển tư duy ban đầu, chỉ dùng AI như công cụ hỗ trợ kỹ thuật và kiểm soát quá trình tạo sản phẩm chứ không chỉ nhìn vào sản phẩm cuối cùng.