Tuoitre iconTuoitreSep 29, 2026 ~10 min source read

Năm học mới: dấu hiệu sức khỏe tinh thần của con mà phụ huynh cần biết

Khi năm học bắt đầu, ngoài điểm số và lịch học thêm, phụ huynh cần theo dõi những thay đổi hành vi, cảm xúc và thói quen hàng ngày để phát hiện sớm vấn đề sức khỏe tinh thần ở trẻ.

Năm há»c má»›i, phụ huynh cần biết vá» dấu hiệu sức khá»e tinh thần cá»§a con

Share this story

Send the public story page.

Useful takeaways from this story.

Dấu hiệu cảnh báo gồm: rút lui xã hội, mất hứng thú hoạt động từng thích, mệt mỏi hoặc ngủ nhiều kéo dài, thay đổi ăn uống, giảm thành tích học tập, thay đổi tính cách.

Nếu con tiếp cận nội dung về tự gây thương tích hoặc tự tử trên mạng, cần can thiệp ngay và tìm trợ giúp chuyên môn.

# Năm học mới: chú ý dấu hiệu sức khỏe tinh thần của con

Khi năm học bắt đầu, nhiều phụ huynh tập trung vào điểm số, bài tập và lịch học thêm. Tuy nhiên phía sau một học sinh đi học đều đặn có thể là lo lắng, áp lực hoặc cảm xúc mà trẻ không biết chia sẻ. Nhận diện sớm những thay đổi tâm lý giúp can thiệp kịp thời trước khi vấn đề nghiêm trọng.

Tại sao cần quan tâm ngay từ đầu năm

Giai đoạn thiếu niên trẻ muốn độc lập hơn và ít kể chuyện cho cha mẹ. Một đứa trẻ ít nói có thể là dấu hiệu bình thường của lớn lên, nhưng im lặng kéo dài không nên bị bỏ qua. Trường học vừa là nguồn rủi ro (áp lực học tập, quan hệ bạn bè) vừa là nơi để phát hiện và hỗ trợ.

UNICEF Việt Nam phối hợp với Bộ Giáo dục và Đào tạo cho thấy khoảng một trong năm thanh thiếu niên tại Việt Nam gặp vấn đề về sức khỏe tâm thần. Con số này cho thấy nhu cầu quan tâm lớn, nhưng chỉ một tỉ lệ nhỏ phụ huynh nhận ra con mình cần hỗ trợ: khảo sát UNICEF năm 2023 ghi nhận chỉ 5,1% phụ huynh thấy con cần giúp đỡ. Tương ứng, chỉ 8,4% thanh thiếu niên gặp khó khăn về cảm xúc và hành vi tiếp cận được dịch vụ hỗ trợ.

Dấu hiệu dễ quan sát tại nhà và ở trường

  • Rút lui khỏi bạn bè hoặc xa lánh hoạt động từng yêu thích.
  • Mệt mỏi kéo dài, ngủ nhiều hơn bình thường hoặc rối loạn giấc ngủ.
  • Thay đổi thói quen ăn uống: ăn ít hơn hoặc ăn nhiều hơn đột ngột.
  • Suy giảm thành tích học tập hoặc mất tập trung liên tục.
  • Biến đổi tính cách: dễ cáu giận, nhạy cảm quá mức, hay buồn bã.
  • Hành vi tự làm hại hoặc tìm kiếm nội dung liên quan đến tự gây thương tích, tự tử trên mạng.

Khi nhiều dấu hiệu xuất hiện cùng lúc, hoặc biểu hiện kéo dài, cần coi trọng và theo dõi.

Cách tiếp cận phù hợp của phụ huynh

Đừng đợi đến khi có khủng hoảng mới hỏi han. Những cuộc trò chuyện ngắn, bình thường trong ngày có hiệu quả hơn buổi "kiểm tra tâm lý". Thời điểm phù hợp gồm ăn tối chung, khi đi bộ, lúc chở con đến trường hoặc khi làm việc nhà cùng nhau.

Khi bắt chuyện, tránh tạo áp lực hoặc phán xét. Một lời nhắc đơn giản rằng cha mẹ luôn sẵn sàng lắng nghe có thể giúp trẻ mở lòng. Giữ thái độ bình tĩnh và chấp nhận cảm xúc của con dù bạn không đồng ý với hành động.

Khi nào cần tìm trợ giúp chuyên môn

  • Con có hành vi tự làm hại hoặc nói về tự tử.
  • Triệu chứng kéo dài và ảnh hưởng rõ rệt đến học tập, giấc ngủ, mối quan hệ.
  • Phụ huynh cảm thấy không thể giúp con một mình hoặc lo sợ cho an toàn của con.

Tìm hỗ trợ từ cán bộ tư vấn trường học, bác sĩ nhi khoa, bác sĩ tâm thần hoặc các dịch vụ sức khỏe tâm thần dành cho thanh thiếu niên.

Kết luận

Năm học mới là dịp để phụ huynh vừa theo dõi tiến bộ học hành vừa để ý sức khỏe tinh thần của con. Phát hiện sớm qua những thay đổi hành vi, cảm xúc và thói quen giúp can thiệp kịp thời. Khi cần, tìm trợ giúp chuyên môn để bảo đảm an toàn và hỗ trợ phù hợp cho trẻ.

More context around this story.

Hai anh em, hai cách lá»›n lên và bà i há»c cha mẹ không nên bá» qua khi nhỠông bà chăm con
Xaluannews iconXaluannewsSep 7, 2026

Hai anh em, hai cách lá»›n lên và bà i há»c cha mẹ không nên bá» qua khi nhỠông bà chăm con

Trong nhiá»u gia đình, ông bà là ngưá»i trá»±c tiếp chăm sóc cháu khi bố mẹ bận rá»™n vá»›i công việc. Äây là sá»± há»— trợ quý giá, nhưng cách ngưá»i lá»›n đồng hà nh má»—i ngà y cÅ©ng có thể ảnh hưởng đến tính tá»± lập, giao tiếp và khả năng đối diện vá»›i khó khÄ

Vб»Ѓ giГ sб»©c khб»Џe suy giбєЈm, nГЄn giao lЖ°ЖЎng hЖ°u cho con trai hay con dГўu?
Kienthuc iconKienthucSep 14, 2026

Vб»Ѓ giГ sб»©c khб»Џe suy giбєЈm, nГЄn giao lЖ°ЖЎng hЖ°u cho con trai hay con dГўu?

Gửi gắm sự tin tưởng đúng người mới là chìa khóa giữ lại sự tự tôn và bình an cho tuổi xế chiều. 4 điều người cao tuổi nên giữ để sống an yên, tự chủ Cha mẹ tiết lộ lương hưu sai cách, con cái dễ 'đổi thái độ' Thời điểm nà o nên giúp con

3 thГіi quen cб»§a cha mбє№ tЖ°б»џng vГґ hбєЎi nhЖ°ng cГі thб»ѓ hбєЎi sб»©c khб»Џe con, lГ m tДѓng nguy cЖЎ ung thЖ°
Xaluannews iconXaluannewsSep 16, 2026

3 thГіi quen cб»§a cha mбє№ tЖ°б»џng vГґ hбєЎi nhЖ°ng cГі thб»ѓ hбєЎi sб»©c khб»Џe con, lГ m tДѓng nguy cЖЎ ung thЖ°

Có những thói quen trong gia đình diễn ra mỗi ngà y nhưng lại khiến trẻ phơi nhiễm với các yếu tố có liên quan đến ung thư. Cha mẹ nên sớm điều chỉnh 3 việc nà y để bảo vệ sức khỏe con về lâu dà i.

Muốn con thông minh, tự lập hơn, cha mẹ đừng chỉ đưa trẻ đến lớp học mà hãy đến 5 nơi nà y
Xaluannews iconXaluannewsSep 13, 2026

Muốn con thông minh, tự lập hơn, cha mẹ đừng chỉ đưa trẻ đến lớp học mà hãy đến 5 nơi nà y

Không phải cứ những chuyến du lịch đắt đỏ hay lớp học tiền triệu mới giúp trẻ hiểu thêm về thế giới. Nhiều bà i học quan trọng lại bắt đầu từ những nơi rất quen thuộc, nơi cha mẹ có thể cùng con quan sát, trò chuyện và tự mình trải nghiệm.

Trẻ im lặng, coi chừng tổn thương tinh thần bị bỠsót
Kienthuc iconKienthucSep 15, 2026

Trẻ im lặng, coi chừng tổn thương tinh thần bị bỠsót

Thu mình, mất ngá»§, há»c sa sút rồi tá»± hại, nữ sinh 15 tuổi cho thấy những thay đổi âm thầm có thể là tín hiệu trẻ Ä‘ang khá»§ng hoảng. Dùng liệu pháp thức thần để Ä‘iá»u trị rối loạn tâm thần Căng thẳng mùa thi: Cha mẹ cần đồng hà nh thay vì tạo thê

Loading more related stories...

Keep reading in the app

Open the app view to save this story, compare related coverage, and continue from the same source.

Open in app